Tăng Viện, phóng viên Phong Diện Tân Văn Lưu Ngạn Cốc

Tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật tỉnh Tứ Xuyên lần thứ 11 vừa khép lại, Triệu Gia Hoan đến từ Triêu Thiên, Quảng Nguyên đã ấn tượng giành trọn ba huy chương vàng chạy ngắn nam 100m, 200m và 400m, đăng quang "vua ba vương miện" và được chọn vào danh sách tập huấn đội tuyển tỉnh. Người đứng cạnh bục trao giải vỗ tay cho cậu chính là anh trai Triệu Gia Lạc — chủ nhân huy chương vàng nội dung nhảy cao nam của giải đấu.

Hai anh em cùng lên đỉnh, một người vẽ nên đường vòng cung trên không trung, một người cuốn lên cơn gió mạnh trên đường chạy. Khoảnh khắc này không chỉ là điểm sáng vinh quang cá nhân, mà còn là minh chứng trọn vẹn cho một chặng chạy tiếp sức kéo dài mười năm.

Hiện trường trao giải

"Tôi muốn em ấy cũng giống tôi, đi con đường này để bước ra ngoài"

Con đường thể thao của Triệu Gia Lạc bắt đầu từ một đợt tuyển chọn của trường thể thao thành phố năm 2017.

Khi đó cậu vẫn là một thiếu niên khiếm thính đeo máy trợ thính, tính cách hướng nội, nhưng trong khoảnh khắc chạy đà, bật nhảy, bay lên trên đệm nhảy cao, cậu đã tìm thấy cách thể hiện bản thân. "Tôi phát hiện mình có thể 'bay'." Cậu nói.

Mười năm sau đó, cậu tiến từng bước vững chắc: năm 2018, tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật tỉnh Tứ Xuyên lần thứ 9 tổ chức ở Quảng Nguyên, Triệu Gia Lạc giành huy chương vàng nhảy cao nam với thành tích 1,70m, nhờ đó được chọn vào đội điền kinh người khuyết tật tỉnh Tứ Xuyên, chính thức bước lên con đường thi đấu chuyên nghiệp. Sau đó, cậu liên tiếp tham dự ba kỳ đại hội, giành một bạc hai đồng, từng là người cầm cờ của đoàn tỉnh, cuối cùng thi đỗ chuyên ngành huấn luyện thể thao của Học viện Thể thao Đại học Sư phạm Tây Hoa, hoàn thành bước nhảy từ học sinh trường thể thao cơ sở thành vận động viên sinh viên.

"Điều tôi muốn chứng minh nhất không phải là tôi nhảy cao được bao nhiêu, mà là những người như tôi cũng có thể thi đỗ đại học, cũng có thể đứng trên bục nhận giải." Triệu Gia Lạc nói.

Cậu hiểu rõ con đường này khó khăn đến nhường nào — cường độ tập luyện lớn, từng bị căng cơ đùi sau vì tập cường độ cao liên tục một tháng; giao tiếp bất tiện, không nghe rõ khẩu lệnh của huấn luyện viên, chỉ có thể dựa vào cử chỉ và bắt chước lặp đi lặp lại; việc học văn hóa cũng không thể bỏ, chỉ để "sau này đường đi rộng hơn một chút". Điều giúp cậu kiên trì là hai mong ước giản dị: thực hiện giấc mơ đại học và giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

Giờ đây sắp tốt nghiệp, cậu đang tích cực ôn thi chứng chỉ giáo viên, dự định sau khi giải nghệ sẽ trở thành giáo viên thể dục. Và khi thấy em trai Triệu Gia Hoan chạy được thành tích tốt ở hội thao trường, ý nghĩ đầu tiên của cậu là: "Tôi muốn em ấy cũng giống tôi, đi con đường này để bước ra ngoài." Bởi cậu biết, con đường này tuy vất vả nhưng đi được. "Vì tôi cũng không nghe được, nên tôi hiểu mọi bất an và khát khao của em ấy." Triệu Gia Lạc nói, "Tôi muốn em ấy tự mở ra một lối đi."

Hiện trường thi đấu

"Chạy mãi, chạy mãi, là quên cả mệt"

Nếu nói người anh là người kiên trì mười năm mài một thanh kiếm, thì em trai Triệu Gia Hoan chính là lực lượng mới nổi bất ngờ.

Tốt nghiệp cấp hai, Triệu Gia Hoan vào học trường trung học Triêu Thiên. Yêu thích vận động, cậu vốn say mê điền kinh, nhưng năm đó hội thao trường không có nội dung điền kinh, thầy giáo xếp cậu tham gia thi bóng chuyền. Cậu không chọn bóng chuyền mà đi chơi bóng rổ. Mãi đến một lần hội thao trường, khoảnh khắc đứng trên đường chạy 100m, cậu cảm nhận được sự tự do và hưng phấn chưa từng có. "Lúc chạy, cả thế giới đều yên lặng, chỉ có mình tôi đang tiến về phía trước."

Được anh trai động viên, năm ngoái lần đầu tiên cậu tham gia tập huấn thể thao, thời gian chưa đầy một tháng; năm nay chuẩn bị cho đại hội tỉnh, cậu lại được tập luyện bài bản trong hai tháng — tổng thời gian tập luyện có hệ thống chưa tới trăm ngày, nhưng tại giải lần này cậu liên tiếp đánh bại các đối thủ mạnh, một lần giành luôn ba chức vô địch 100m, 200m và 400m.

"Có hồi hộp, nhưng cứ hồi hộp là lại hưng phấn." Cậu cười nói, "Chạy mãi, chạy mãi, là quên cả mệt." Huấn luyện viên dẫn đội Đinh Việt Liệt nhận xét: "Cậu ấy có năng khiếu vượt trội, cảm giác nhịp điệu tốt, bản lĩnh tâm lý cực kỳ vững."

Là một vận động viên khiếm thính, khi xuất phát cậu không thể nghe tiếng súng, chỉ có thể chăm chú nhìn lá cờ của người phát lệnh, dựa vào thị giác để xuất phát, nhưng lần nào cậu cũng bứt đi chính xác.

Mỗi tối sau khi tập xong, cậu đều cùng anh trai xem lại video, phân tích từng khung hình về tần số bước, đánh tay, chuyển trọng tâm. Triệu Gia Hoan nói: "Anh ấy dạy tôi cách phân phối thể lực, cách giữ vững nửa sau đường chạy." Còn Triệu Gia Lạc nói: "Tôi chỉ kể cho em ấy những cái hố mình từng vấp phải, để em ấy bớt đi đường vòng. Còn chạy thật sự thì vẫn phải tự em ấy."

"Thế giới của họ rất yên lặng, nhưng bước chân lại vang dội"

Với hai anh em, mỗi lần xuất phát đều có nghĩa là phải nỗ lực gấp bội.

Họ không thể nghe tiếng hò reo cổ vũ, cũng không nghe được chỉ đạo tại chỗ của huấn luyện viên, mọi thông tin đều dựa vào thị giác: xuất phát nhìn cờ, tập luyện dựa vào cử chỉ, sửa lỗi dựa vào xem lại. "Động tác người khác nghe một lần là sửa được, chúng tôi phải tập hai mươi lần." Triệu Gia Lạc nói.

Nhưng họ chưa bao giờ lùi bước. Ngược lại, sự tập trung trong im lặng ấy giúp họ bình tĩnh, điềm đạm hơn trên sân đấu. Như đánh giá của bên thứ ba đã chỉ ra: "Khả năng tự kiểm soát nhịp điệu động tác của họ vượt xa bạn cùng lứa, bắt nguồn từ cơ chế phối hợp thị giác — vận động cực mạnh hình thành qua quá trình tập luyện bù trừ lâu dài."

Tin hai anh em cùng vô địch truyền về quê nhà đã tạo nên tiếng vang rộng rãi. Tại hội nghị tọa đàm về công tác thể thao người khuyết tật toàn thành phố, Hội Người khuyết tật thành phố Quảng Nguyên thông báo, trong 14 nội dung đã hoàn tất của đại hội tỉnh lần này, thành phố đã giành thành tích xuất sắc 71 vàng, 54 bạc, 24 đồng, đặc biệt nhắc đến trường hợp điển hình "đột phá hiệu quả trong chu kỳ ngắn" của Triệu Gia Hoan, ghi nhận đầy đủ mô hình đào tạo trẻ "phát hiện sớm, bồi dưỡng sớm, huấn luyện khoa học" của quận Triêu Thiên.

Những năm gần đây, dựa vào khoản đầu tư hơn 4 triệu nhân dân tệ của thành phố cho dự án đào tạo trẻ khuyết tật, quận Triêu Thiên đã hoàn thiện hệ thống tuyển chọn ba cấp "quận — xã — trường", bù đắp thiếu hụt về cơ sở vật chất thể thao, thúc đẩy sự kết hợp giữa thể thao và giáo dục đi vào chiều sâu, xây dựng thêm nhiều sân chơi thi đấu để thanh thiếu niên khuyết tật thể hiện bản thân.

Và đôi anh em với gương mặt cương nghị, bước chân vững vàng này đã trở thành biểu tượng truyền cảm hứng có sức ảnh hưởng nhất trên mảnh đất này. Học sinh Lý Dục của trường trung học Chi Giang viết: "Họ ở trong nghịch cảnh vẫn nỗ lực theo đuổi ước mơ, khiến tôi hiểu rằng phấn đấu mới là màu nền của tuổi trẻ." Bạn học Dương Vũ Thần thì nói: "Thế giới của họ rất yên lặng, nhưng bước chân lại vang dội đến chói tai."

(Ảnh do Hội Người khuyết tật thành phố Quảng Nguyên, Tứ Xuyên cung cấp)

Cập nhật: 2026-10-13 19:36