Mới đây, Lại Á Văn dẫn đầu đoàn cùng ba "bông hoa vàng" bóng chuyền nữ Vương Mộng Khiết, Ngô Mộng Khiết và Trương Tử Huyên chính thức tham dự lễ tuyên dương Asiad. Trong tất cả các nội dung ba môn bóng lớn tại Asiad lần này, chỉ có bóng chuyền nữ Trung Quốc vững vàng giành huy chương vàng. Vinh quang độc nhất này khiến bóng chuyền nữ được Tổng cục Thể thao đặc biệt coi trọng tại lễ tuyên dương, được khen ngợi trọng điểm và ưu ái đặc biệt suốt buổi lễ.

Chỉ cần nhìn vị trí trong bức ảnh tập thể tại hiện trường là thấy rõ: tuyển thủ kỳ cựu Vương Mộng Khiết ngồi vững ở vị trí trung tâm hàng đầu tiên, địa vị tối đa; Ngô Mộng Khiết ở hàng thứ hai, Lại Á Văn ở hàng thứ ba, Trương Tử Huyên ở hàng thứ năm. Cách sắp xếp chỗ ngồi như vậy đủ chứng minh cho đến nay, bóng chuyền nữ Trung Quốc vẫn là bộ mặt và thể diện của ba môn bóng lớn Trung Quốc, là môn bóng tập thể được Tổng cục Thể thao công nhận nhất và đáng tự hào nhất.

Phải thừa nhận rằng tấm huy chương vàng Asiad này của bóng chuyền nữ Trung Quốc có giá trị rất cao. Bóng đá nam, bóng rổ nam, bóng chuyền nam đều thất bại toàn diện, không thể bước lên bục nhận giải, chỉ riêng bóng chuyền nữ chịu được áp lực và cuối cùng lên ngôi vô địch, giữ lại chút tôn nghiêm cuối cùng cho ba môn bóng lớn Trung Quốc. Cũng chính vì vậy, Tổng cục đã đặc biệt điểm tên tuyên dương đội bóng chuyền nữ tại buổi lễ, ghi nhận tinh thần chiến đấu và thành tích của các cầu thủ.

Nhưng! Lễ tuyên dương long trọng bao nhiêu thì hiện thực tàn khốc bấy nhiêu. Tất cả người hâm mộ và những người trong nghề đều phải tỉnh táo nhận rõ: bóng chuyền nữ Trung Quốc hiện nay từ lâu đã không còn sức thống trị như năm xưa, thực lực năm sau sa sút hơn năm trước.

Nhiều người bị hào quang ba lần liên tiếp vô địch Asiad che mắt, cho rằng bóng chuyền nữ vẫn vô địch châu Á. Nhưng thành tích thực tế tại các giải đấu lớn không biết nói dối: tại giải vô địch châu Á năm nay, bóng chuyền nữ Trung Quốc bất ngờ thua Thái Lan, vừa mất chức vô địch vừa trực tiếp bỏ lỡ suất dự Olympic trực tiếp.

Nếu là trước đây, thắng bóng chuyền nữ Thái Lan và Nhật Bản là chuyện cơ bản, là thành tích tối thiểu. Bóng chuyền nữ Trung Quốc thời đỉnh cao ở đấu trường châu Á hoàn toàn không có đối thủ, các chức vô địch giải lớn giành được nhiều không đếm xuể. Còn cục diện hiện nay đã hoàn toàn đảo ngược: chúng ta đánh Thái Lan đã không còn chắc chắn tuyệt đối, thậm chí có thể thua ở những trận then chốt, ngay cả vị trí số một châu Á cũng không giữ nổi, muốn giành vé Olympic ngay từ đầu cũng không làm được.

Đây chính là sự thụt lùi đau lòng nhất.

Bóng chuyền nữ hiện nay đang gồng mình chống đỡ dựa vào nền tảng, tinh thần chiến đấu và chút kinh nghiệm còn lại của các tuyển thủ kỳ cựu, chứ không phải là áp đảo bằng thực lực tuyệt đối. Trong đội, người thực sự ổn định ở trình độ hàng đầu thế giới chỉ còn mỗi tuyển thủ kỳ cựu Vương Mộng Khiết. Các cầu thủ trẻ như Ngô Mộng Khiết, Trương Tử Huyên có thiên phú tốt, tương lai đáng mong đợi, nhưng hiện tại độ ổn định ở các giải lớn, độ chín về kỹ thuật và khả năng chịu áp lực còn kém xa. Đa số các cầu thủ khác kỹ thuật đã định hình, tiến bộ đình trệ, rất khó đột phá giới hạn của bản thân.

Bóng chuyền nữ Trung Quốc ngày trước là bá chủ châu Á, là cường quốc thế giới; bóng chuyền nữ Trung Quốc ngày nay chỉ có thể dựa vào tấm huy chương vàng Asiad để "che giấu sự xấu hổ", thất bại ở giải vô địch châu Á, thiếu ổn định trong các cuộc đối đầu nội bộ châu Á, suất dự Olympic lâm nguy.

Người viết cho rằng sự tuyên dương danh dự vừa là sự ghi nhận, vừa là hồi chuông cảnh tỉnh. Nhà nước đã dành cho bóng chuyền nữ đầy đủ sự tôn trọng và địa vị, nhưng đội bóng không thể chìm đắm trong hào quang của huy chương vàng và lễ tuyên dương để tự ru ngủ mình. Tấm huy chương vàng duy nhất của ba môn bóng lớn tất nhiên đáng quý, nhưng chúng ta phải nhìn thẳng vào thực tế thực lực sa sút, sức thống trị châu Á sụp đổ. Nếu ban huấn luyện không thay đổi tư duy, hệ thống tập luyện không đổi mới, các cầu thủ trẻ không nhanh chóng trưởng thành, thì tương lai đừng nói đến chuyện vươn tới đỉnh cao thế giới, ngay cả vị trí bá chủ châu Á cũng sẽ hoàn toàn rơi vào tay người khác.

Cập nhật: 2026-10-13 19:44